Eenvoudiger remmen is beter remmen: veiligheidssamenwerking tussen Magura en Ca Go

Kun je verkeersveiligheid meten? Testinstituut Dekra kan het! En in dit geval kwamen daar hoogst interessante resultaten uit. Onderzoeksobject was het nieuwe, innovatieve remsysteem IBS van marktleider Magura. De pionier op het gebied van hydraulische fietsremmen had de studie in opdracht gegeven bij de organisatie van keuringsdeskundigen met hoofdzetel in Stuttgart. Het volledig hydraulische remkrachtverdelingssysteem IBS had al een Eurobike Award binnengehaald, maar de markt en de branche lijken toch meer te vertrouwen op harde feiten dan op het oordeel van zo'n jury. En vooral het onafhankelijke oordeel van een gerenommeerde keuringsorganisatie weegt hier zwaar, om nog maar te zwijgen van de daaropvolgende verificatie door een van de grootste fietstijdschriften in de winkel.

Eén hand – twee remmen – dubbel effect

Remmen zonder na te denken

Met één hand remmen heeft vooral voor minder ervaren fietsers het voordeel dat je je kunt concentreren op de dosering van de remkracht, zonder na te hoeven denken over de verdeling en mogelijke gevolgen van het overremmen van een wiel. Bovendien hebben veel bikers zichzelf aangeleerd om alleen het achterwiel te remmen, omdat ze denken dat fouten bij het remmen met te veel kracht op het voorwiel tot koprollen leiden. Terwijl juist voor goed en veilig remgedrag – zeker in noodsituaties – het gebruik van beide remmen van doorslaggevend belang is.

Wil je meer weten over deze innovatieve remassistent van Magura? Klik hier!

Ondersteuning in gevaarlijke situaties

De IBS-module kan meer dan alleen de remkracht verdelen. De Dekra-test met verschillend krachtige remmingen aan de gecombineerd werkende remhendel bewijst: bij lage handkracht stroomt er nauwelijks remvloeistof richting het voorwiel. Dat heeft volgens de analyse als voordeel dat het frame van de fiets bij alledaagse standaardremmingen eerder wordt uitgerekt dan samengedrukt. Vooral rond de vorkopname en de vork zelf ontlast dit de constructie van de bakfiets. Bij een steeds krachtigere remdosering krijgt het voorremsysteem relatief meer aandeel in de totale vertraging. Naast materiaalbesparing levert dit ook een niet te onderschatten voordeel op het gebied van timing op. Omdat de remkracht van de hand aan de hendel geleidelijk opbouwt, reageert het IBS-systeem altijd eerst op het achterwiel en pas een fractie van een seconde later op beide. Vooral bij noodstops heeft dit een enorm stabiliserend effect, want de reminpuls achteraan trekt als het ware aan het voertuig en richt het daarmee op. Het stabiliseert dus het voertuig, voordat er hard met beide wielen wordt geremd.

Remassistent ontmoet rijervaring

Gemeten veiligheid – de resultaten van Dekra

Dekra en haar onderzoek richtten zich precies op deze aspecten. Er werden weliswaar ook remwaarden op de testbank gemeten, maar uiteindelijk moest vooral de praktijktauglichkeid van het IBS-systeem worden getest. Aanvullende veldtests door middel van een blinde studie met twee identieke Ca Go FS200's toonden duidelijke tendensen in dezelfde richting als al op de testbank was vastgesteld. Eén van de fietsen was uitgerust met het moderne IBS, de andere niet. De proefpersonen konden echter niet zien met welk model ze op dat moment onderweg waren. Om de diversiteit van potentiële gebruikers weer te geven, bestond de groep testrijders uit mensen van beide geslachten tussen 25 en 60 jaar, en zowel ongeoefende als zeer ervaren e-bakfietspiloten. De volgende resultaten werden met de twee Ca Go FS'en vastgesteld:

• Constant resultaat: Bij herhaalde remmingen met precies gedefinieerde kracht op de achterremhendel (40, 60 en 80 Newton) was de resulterende remkracht met IBS bij elke poging steeds gelijk. Dat toont aan dat ook met de remkrachtverdeler remmingen betrouwbaar berekenbaar en reproduceerbaar zijn – het systeem functioneert dus betrouwbaar.
• Efficiënte remkracht: In de som van de resulterende remkracht van voor- en achterwiel op de rollenbank lag de waarde met IBS zo'n tien tot twintig procent hoger dan wanneer dezelfde handkracht alleen voor achter- of voorwiel werd ingezet. De verdeling van de ingebrachte handkracht wordt door de opsplitsing over twee wielen dus niet verminderd, maar juist efficiënter benut.
• Minder foutbronnen: Het gevaar van overremmen van het voorwiel door onervarenheid van de gebruiker of verkeerde inschatting van de ondergrond is met IBS aanzienlijk kleiner, omdat – als het al gebeurt – eerst het achterwiel zou blokkeren.
• Optionele bediening: Bij handmatig remmen met beide handen (zoals gebruikelijk) bereiken alleen geoefende fietsers het remvermogen van het één-hand-remmen met IBS. Worden beide hendels gebruikt, dan werkt de voorrem zoals in een gewoon hydraulisch remsysteem.

Zo presteert het IBS-systeem in de praktijk

Zowel Dekra als het MY BIKE-magazine hebben hun praktijkervaringen met de Ca Go FS200 IBS gepubliceerd. In beide gevallen waren herhaalde, gestandaardiseerde remmingen vanaf de voor pedelecs typische 25 km/u de basis voor de conclusies. Ook de redactie van MY BIKE gebruikte hiervoor twee verder identieke Ca Go FS200's, één met en één zonder IBS. Het verschil tussen beide tests zat in de proefpersonen zelf. Terwijl Dekra ook volledig onervaren fietsers inzette, waren de testrijders van het magazine weliswaar niet per se gewend aan bakfietsen, maar wel aan het gedoseerd gebruik van twee remhendels bij fietsen van een ander type. Daarom kwamen de twee testreeksen waarschijnlijk niet tot identieke resultaten:

• Sterkere vertraging: Bij de veldtests van Dekra werden naast de remwegen, net als bij MY BIKE, ook de vertragingswaarden gemeten met een versnellingssensor. De over alle tests gemiddelde waarden lagen met IBS op 5,8 m/s², zonder het Magura-systeem op 3,5 m/s². Op een droog parcours kon dus een duidelijke conclusie ten gunste van IBS worden getrokken.
• Meer veiligheid: Ook de remwegen lagen gemiddeld bij Dekra met IBS duidelijk lager. In plaats van 8,8 meter voor de noodstop vanaf 25 km/u hadden de proefpersonen met IBS gemiddeld maar 5,9 meter nodig. Op basis van deze waarden mag worden aangenomen dat beide tests met slechts één hand werden uitgevoerd. Opvallend: de proefpersonen met de langste remwegen zonder IBS zaten met het systeem in de goede middenmoot. De verbetering lijkt dus meetbaar groter naarmate de proefpersoon minder ervaring heeft met standaardremmen.
• Het beste voor beginners: Bij de tests van het magazine lagen de vergelijkingswaarden gemiddeld op 3,03 meter met en 3,10 meter zonder IBS. Dat komt hoogstwaarschijnlijk doordat de redacteuren gewend waren om beide remhendels op de juiste manier te bedienen. Bovendien waren de testfietsen niet beladen, zoals bij het keuringsinstituut wel het geval was, wat de veel lagere absolute waarden verklaart.
• Volledige controle bij het remmen: Naast de test op vlak terrein onderwierp Dekra de testfietsen – gebracht op een systeemgewicht van 180 kilogram – aan een gestandaardiseerde, langere afdaling met realistische steile stukken, bochten en verkeerssituaties. De proefpersonen stemden hier duidelijk vóór IBS: het extra module zorgde voor "een gelijkmatigere en beter controleerbare vertraging". De automatische remkrachtverdeling tussen voor- en achterwiel leidt tot verhoogde rijstabiliteit, vooral in bochten en bij abrupte remmanoeuvres, aldus Dekra.
• Soft skills van de Magura IBS: Ook de ervaren testredacteuren van MY BIKE prezen, ondanks geen significante verbetering van het totale remvermogen, de winst aan controle en stabiliteit. Vooral het vertraagd afremmen van het voorwiel vormde een duidelijk pluspunt, omdat bij overremmen in principe eerst het achterwiel blokkeert. Dat is door het remmen snel los te laten goed te corrigeren, terwijl een blokkerend voorwiel vrijwel direct tot een ongeval leidt. Dat zou vooral bij nattigheid, vuile wegen en in een schuine bocht van belang moeten zijn. Bovendien waardeerden de aan topmateriaal gewende redactieleden de "luxe van het één-hand-remmen".

Het Magura IBS-remsysteem op de Ca Go FS

Conclusie: loont een IBS-remassistent op de bakfiets?

Een precies gevoel voor rijsituaties en remkrachten hebben maar weinigen. Dat is ook de reden waarom Ca Go tot de eerste en tot nu toe zeer weinige aanbieders van dit systeem op de markt behoort. Het merk staat sinds de oprichting voor maximale rijveiligheid en inzittendenbescherming. Een remweg die zo'n tweeënhalve meter korter is, zoals in het Dekra-rapport vastgesteld, hoort daar duidelijk bij. De eenvoudige bediening van beide remmen met één hand en de duidelijke vermindering van het risico op overremmen geven onervaren bakfietspiloten meer ruimte om zich te concentreren op het verkeer en hun omgeving. Bovendien stijgt niet alleen het rijcomfort – en dat zelfs in de ogen van professionele testredacteuren – maar dalen ook de mechanische belastingen op het frame van de fiets. De data van Dekra laten zelfs vermoeden dat door de gelijkmatigere verdeling van de remlast de slijtage van remmen en andere onderdelen afneemt, en de onderhoudsintervallen dus langer kunnen worden.